De cijfers
Het gebruik van oxycodon en andere zware pijnstillers is de afgelopen tien jaar sterk gestegen, en het patroon van te lang gebruik is beter gedocumenteerd dan bij de meeste andere medicijnen.
Tussen 2003 en 2018 steeg het aantal recepten voor oxycodon van ruim 22.000 naar meer dan 450.000 per jaar. Sinds 2021 stijgt het gebruik van opioïden opnieuw, na twee jaar daling tijdens de coronapandemie.
De opioïdenfuik
Net als bij de andere medicijnen in dit dossier begint het meestal met een terechte, verstandige beslissing.
Een specialist start pijnmedicatie rondom een operatie of bij hevige pijn.
De ontslagbrief bevat niet altijd een harde stopdatum of een uitvoerbaar afbouwplan.
De huisarts neemt herhaalrecepten over, soms zonder dezelfde klinische context als het ziekenhuis had.
Bij langer gebruik ontstaan tolerantie, bijwerkingen en lichamelijke afhankelijkheid.
Afbouwen kan pijn, onrust en ontwenningsklachten versterken, wat voelt als bewijs dat je het middel nog nodig hebt.
Bij wachttijd, afwijzing of schaamte groeit de verleiding van online aanbod.
Er is ook bewijs dat het patroon te doorbreken is
In de regio Arnhem daalde het gebruik van kortwerkend oxycodon in drie jaar tijd sterk, simpelweg door protocollen te stroomlijnen en artsen, apothekers en het ziekenhuis dezelfde afspraken te laten volgen. Eerste recepten vanuit het ziekenhuis daalden met ruim 60%, en huisartsen schreven 61% minder eerste recepten kortwerkend oxycodon voor.
Dat is het belangrijkste punt van dit hele dossier: de medicijnfuik is geen individuele zwakte. Het is een keten die je kunt herontwerpen.
Waarschuwing: nagemaakte oxycodon met nitazenen
Sinds voorjaar 2025 waarschuwt het Trimbos-instituut voor namaakpillen die worden verkocht als oxycodon, maar in werkelijkheid nitazenen bevatten: synthetische opioïden die tot veertig keer sterker kunnen zijn dan fentanyl. Een minieme hoeveelheid kan al een fatale overdosis veroorzaken.
Eind 2025 waren hieraan al minstens dertien sterfgevallen en ruim twintig ernstige vergiftigingen in Nederland gekoppeld. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk hoger, omdat niet overal standaard op nitazenen wordt getest. In april 2026 bevestigde Trimbos dat de waarschuwing nog steeds actueel is.
Pillen buiten een Nederlandse apotheek gekocht? Gebruik ze niet. Bij extreme sufheid, niet reageren, of een trage of uitblijvende ademhaling: bel direct 112 en meld dat het om vermoedelijk vervuilde oxycodon kan gaan. Deze waarschuwing gaat over illegale en online namaakpillen, niet over oxycodon die via arts en apotheek correct is verstrekt en gebruikt.
Verdieping in video
Nitazenen uitgelegd
De volledige uitleg
Veilig stoppen en afbouwen
De risico's van kopen via Telegram
🔒 Video's laden pas van YouTube (nocookie) zodra je op afspelen klikt.
Herken je dit patroon?
Kreeg jij of iemand in je omgeving oxycodon voorgeschreven zonder dat er ooit een stopdatum of afbouwplan bij zat? Deel je ervaring. Niet om een dokter aan te wijzen, maar om het patroon zichtbaar te maken.
Verantwoording en bronnen
- Trimbos-instituut, Nationale Drug Monitor (2025): 110.000 volwassenen (0,8%) gebruikte in 2024 opioïde pijnstillers ook zonder recept; 23% van de gebruikers deed dit langer dan drie maanden.
- Trimbos-instituut / CBS Doodsoorzakenstatistiek (2026): 378 sterfgevallen door drugs of opioïde pijnstillers in 2024, drie keer zoveel als in 2014.
- Zorginstituut Nederland (2021): circa 450.000 Nederlanders gebruiken jaarlijks oxycodon.
- Nivel / PMC-publicatie: stijging van 22.366 naar 454.674 recepten oxycodon tussen 2003 en 2018; transmuraal project regio Arnhem (Rijnstate) met dalingen tot 62% in eerste uitgiften kortwerkend oxycodon.
- Trimbos-instituut / DRUGSinfo.nl: waarschuwing namaak-oxycodon met nitazenen, laatst bevestigd 8 april 2026.
- NOS (13 december 2025): minstens 13 sterfgevallen en 22+ ernstige vergiftigingen gekoppeld aan namaakmedicijnen met nitazenen.