De cijfers
Pregabaline is populairder dan het vergelijkbare gabapentine, en het aantal gebruikers stijgt al jaren onafgebroken.
Een landelijk cijfer over hoeveel pregabaline-gebruikers langer gebruiken dan de richtlijn aanbeveelt, bestaat niet. Het Farmacotherapeutisch Kompas adviseert bij goed effect het gebruik na 3 tot 6 maanden op proef af te bouwen, maar hoe vaak dat in de praktijk ook echt gebeurt, wordt landelijk niet bijgehouden.
De pregabalinefuik
Een arts start pregabaline tegen zenuwpijn, epilepsie of een angststoornis. Vaak een terechte keuze.
Het middel werkt kalmerend en ontspannend, wat prettig kan voelen naast het beoogde effect.
Bij langer gebruik ontstaat gewenning. Het lichaam vraagt om meer voor hetzelfde effect.
Er is zelden een vast moment waarop iemand terugkomt op de vraag: is dit middel nog nodig?
Stoppen kan slapeloosheid, angst, hoofdpijn en in ernstige gevallen toevallen geven, wat voelt als bewijs dat je het middel nog nodig hebt.
Voor wie geen toegang heeft tot reguliere zorg, zoals ongedocumenteerden of mensen zonder vaste verblijfplaats, wordt het middel soms illegaal en zonder controle verkregen.
Actueel signaal: misbruik onder kwetsbare groepen
Begin september 2025 overviel een dakloze man een apotheek in Amsterdam-Slotermeer met de eis pregabaline mee te krijgen. De apotheker omschreef het als een wanhoopsdaad. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP) meldde naar aanleiding hiervan dat misbruik van en verslaving aan pregabaline toeneemt onder kwetsbare groepen zoals asielzoekers en dak- en thuisloze migranten.
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers bevestigde dat het middel wordt gebruikt op de opvanglocaties in Ter Apel en Budel, waar sinds 2019 verslavingsexperts werken die gebruikers helpen gecontroleerd af te bouwen. Artsen in asielzoekerscentra mogen pregabaline niet meer op verzoek voorschrijven; zij moeten eerst kritisch navragen of er een aandoening is waarvoor het middel is geregistreerd.
Dit signaal gaat niet over mensen die pregabaline via hun eigen huisarts gebruiken voor de aandoening waarvoor het is bedoeld. Het gaat over een kwetsbare groep die geen toegang heeft tot passende zorg en het middel daardoor elders zoekt.
Officiële risico's
Uit het Farmacotherapeutisch Kompas en de officiële bijsluiterinformatie: geneesmiddelafhankelijkheid en misbruik van pregabaline zijn erkende bijwerkingen. Na het staken van de behandeling zijn ontwenningsverschijnselen gemeld, waaronder slapeloosheid, hoofdpijn, misselijkheid, angst, diarree, griepachtige klachten, depressie en in zeldzame gevallen toevallen. Artsen wordt geadviseerd om vóór de start van de behandeling het risico op verkeerd gebruik in te schatten, vooral bij mensen met een voorgeschiedenis van middelenmisbruik. Stoppen moet geleidelijk, over minstens een week.
Verdieping in video
🔒 Video's laden pas van YouTube (nocookie) zodra je op afspelen klikt.
Herken je dit patroon?
Gebruik jij of iemand in je omgeving pregabaline al langer dan de bedoeling was, zonder dat er nog is gekeken of het nog nodig is? Deel je ervaring. Niet om een dokter aan te wijzen, maar om het patroon zichtbaar te maken.
Verantwoording en bronnen
- Zorginstituut Nederland (GIPdatabank/Zorgcijfersdatabank), 2024: 173.930 gebruikers pregabaline (ATC N02BF02), +22,8% sinds 2020. Bevestigd via DRUGSinfo.nl (Trimbos-affiliatie): circa 174.000 gebruikers in 2024.
- Farmacotherapeutisch Kompas / CBG-bijsluiter: officiële risico's op afhankelijkheid, misbruik en ontwenningsverschijnselen; afbouwadvies.
- KNMP (UA Magazine, 2025): misbruik en verslaving onder asielzoekers en dak- en thuisloze migranten; overval Service Apotheek Slotermeer.
- NOS Nieuwsuur (3-4 september 2025): berichtgeving pregabalinemisbruik bij daklozen en asielzoekers, bevestiging door COA.