Dossier · Medicijnfuik · Zenuwpijn & angst

Pregabaline: werking, afhankelijkheid en stoppen

Pregabaline wordt voorgeschreven bij onder meer zenuwpijn, epilepsie en bepaalde angststoornissen. Afhankelijkheid, verkeerd gebruik en onttrekkingsklachten zijn erkende risico's, maar treden niet bij iedereen op.

De cijfers

Pregabaline is populairder dan het vergelijkbare gabapentine, en het aantal gebruikers stijgt al jaren onafgebroken.

174.000Nederlanders kregen in 2024 pregabaline via de openbare apotheek voorgeschreven.Bron: Zorginstituut Nederland (GIPdatabank), 2024
+22,8%stijging in het aantal gebruikers tussen 2020 en 2024, gemiddeld ruim 5% per jaar.Bron: Zorginstituut Nederland (GIPdatabank)
1 op de 10gebruikers zou volgens sommige bronnen verslaafd kunnen raken. Dit cijfer komt van internationale, niet-Nederlandse bronnen; een landelijk Nederlands percentage bestaat niet.Internationale schatting, niet NL-specifiek

Een landelijk cijfer over hoeveel pregabaline-gebruikers langer gebruiken dan de richtlijn aanbeveelt, bestaat niet. Het Farmacotherapeutisch Kompas adviseert bij goed effect het gebruik na 3 tot 6 maanden op proef af te bouwen, maar hoe vaak dat in de praktijk ook echt gebeurt, wordt landelijk niet bijgehouden.

De pregabalinefuik

1

Een arts start pregabaline tegen zenuwpijn, epilepsie of een angststoornis. Vaak een terechte keuze.

2

Het middel werkt kalmerend en ontspannend, wat prettig kan voelen naast het beoogde effect.

3

Bij gebruik kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Het risico verschilt per persoon en kan ook bestaan bij een voorgeschreven dosering.

4

Er is zelden een vast moment waarop iemand terugkomt op de vraag: is dit middel nog nodig?

5

Abrupt of te snel stoppen kan onttrekkingsklachten geven. Die klachten moeten door een voorschrijver worden onderscheiden van terugkeer van de oorspronkelijke aandoening of andere oorzaken.

6
Pregabaline is niet de zorgfuik. Een voorschrift zonder evaluatiemoment en zonder afbouwplan. Dat is de zorgfuik.

Afhankelijkheid en verkeerd gebruik kunnen voorkomen

De officiële productinformatie waarschuwt voor geneesmiddelafhankelijkheid en verkeerd gebruik. Dat risico mag niet worden gekoppeld aan één afkomst, woonvorm of sociale groep: beoordeling en begeleiding horen individueel en zonder stigma plaats te vinden.

Bij de start en tijdens het gebruik kan een arts vragen naar eerdere problemen met middelen, effect, bijwerkingen en signalen van afhankelijkheid. Dat is een veiligheidscontrole en geen oordeel over de persoon.

Ook bij gebruik volgens voorschrift is een vast evaluatiemoment zinvol. Verander of stop de dosering niet op eigen initiatief, omdat een persoonlijk plan rekening houdt met middel, dosis, gebruiksduur, klachten en andere medicatie.

Officiële risico's

Het Farmacotherapeutisch Kompas en de productinformatie noemen afhankelijkheid, verkeerd gebruik en onttrekkingsverschijnselen. Welke afbouwstappen passend zijn, kan niet uit één algemene termijn worden afgeleid en hoort met de voorschrijver te worden bepaald.

Verdieping in video

Videominiatuur: Pregabaline, de apotheekoverval

🔒 YouTube laadt pas nadat je op de afspeelknop klikt.

Herken je dit patroon?

Gebruik jij of iemand in je omgeving pregabaline al langer dan de bedoeling was, zonder dat er nog is gekeken of het nog nodig is? Deel je ervaring. Niet om een dokter aan te wijzen, maar om het patroon zichtbaar te maken.

Breng je situatie in kaart

Ontbreekt een duidelijk evaluatiemoment rond medicatie?

Beantwoord een paar vragen. Je krijgt geen diagnose of advies, maar wel aandachtspunten en vragen die je kunt meenemen naar een volgend gesprek.

Opent het formulier niet? Open het formulier in een nieuw tabblad.

Verantwoording en bronnen

  • Zorginstituut Nederland (GIPdatabank/Zorgcijfersdatabank), 2024: 173.930 gebruikers pregabaline (ATC N02BF02), +22,8% sinds 2020. Bevestigd via DRUGSinfo.nl (Trimbos-affiliatie): circa 174.000 gebruikers in 2024.
  • Farmacotherapeutisch Kompas / CBG-bijsluiter: officiële risico's op afhankelijkheid, misbruik en ontwenningsverschijnselen; afbouwadvies.
Dit dossier is gemaakt op basis van openbare bronnen. Zorgfuik stelt geen diagnoses en geeft geen medisch advies. Stop nooit abrupt met voorgeschreven pregabaline; ga bij twijfel over je gebruik of bij een wens om af te bouwen altijd in gesprek met je huisarts.