Palmitoylethanolamide, kortweg PEA, is een lichaamseigen signaalstof die ook als supplement wordt verkocht. Rond PEA circuleren stevige beloften over chronische pijn, zenuwpijn, bijwerkingen en zelfs infecties. Zorgfuik heeft daarom de klinische studies, meta-analyses en historische bronnen naast elkaar gelegd.
Wat zegt het onderzoek?
Een meta-analyse uit 2025 bundelde 18 gerandomiseerde onderzoeken met 1.196 deelnemers en vond gemiddeld minder pijn bij mensen die PEA gebruikten. Dat is een serieus positief signaal. Tegelijk verschillen de onderzochte aandoeningen, formuleringen, doseringen en onderzoeksopzetten sterk. Er zijn bovendien goed uitgevoerde studies waarin PEA geen significant voordeel liet zien, waaronder onderzoek naar neuropathische pijn na ruggenmergletsel.
Niet aan één diagnose ophangen
Chronische pijn is geen enkele aandoening. Resultaten bij diabetische zenuwpijn, fibromyalgie of een experimenteel pijnmodel kun je niet automatisch vertalen naar iedere andere diagnose. Voor sommige toepassingen ontbreekt direct onderzoek helemaal. ACNES is één voorbeeld, maar hetzelfde voorbehoud geldt voor elke diagnose die niet afzonderlijk goed is onderzocht.
Het dossier bespreekt daarom verschillende pijnsoorten en diagnoses, zonder PEA aan één aandoening op te hangen. Ook het verschil tussen slikken en smeren, gemicroniseerde formuleringen, onderzoeksdoseringen, veiligheid en de tijd tot een mogelijk effect komt aan bod. Onderzoeksdoseringen worden daarbij niet als persoonlijk doseeradvies gepresenteerd.
Feit of fabel?
De claim dat PEA drie keer effectiever zou zijn dan amitriptyline konden we niet met degelijk direct onderzoek onderbouwen. Ook “PEA heeft geen bijwerkingen” is te absoluut. En onderzoek naar bovenste luchtweginfecties maakt de brede claim dat PEA 40 tot 60 procent van alle infecties voorkomt niet waar.
Een historisch detail rechtgezet
Het verhaal dat Rita Levi-Montalcini PEA in haar keuken of slaapkamer ontdekte klopt niet. PEA werd in 1957 door F.A. Kuehl Jr. en collega’s geïdentificeerd. Levi-Montalcini droeg decennia later bij aan de wetenschappelijke verklaring rond lokale ontstekingsregulatie. Haar slaapkamerlaboratorium bestond echt, maar daar onderzocht ze tijdens de fascistische rassenwetten kippenembryo’s en zenuwontwikkeling, niet de ontdekking van PEA.
Het volledige dossier laat positieve én negatieve studies zien, benoemt wat nog onbekend is en geeft vragen die je met een arts of apotheker kunt bespreken.