Autisme bij kinderen & tieners · de cijfers

18 maanden signalen. 20 weken wachttijd. Jaren ertussen.

Autisme bij kinderen wordt niet gemist door een gebrek aan signalen. Het wordt gemist doordat het systeem tussen signaal en hulp traag is.

Hoe vaak het voorkomt

Groter dan je denkt

~18 maanden

is de leeftijd waarop bij veel kinderen de eerste signalen van autisme al zichtbaar zijn.

4 tot 5 jaar

is de leeftijd waarop de diagnose in de praktijk vaak pas wordt gesteld, soms later.

20 weken

gemiddelde wachttijd voor diagnostiek en behandeling van autisme in de ggz, tegenover 10 weken voor de meeste andere diagnoses.

Die 20 weken is een landelijk gemiddelde. Individuele meldingen bij patiëntenorganisaties spreken over regionale wachttijden die oplopen tot maanden, in sommige gevallen zelfs tot rond een jaar voor een eerste intake.
Wat opvalt

Van kastje naar de muur

Ouders die zich vroeg zorgen maken, worden volgens kennisorganisaties op het gebied van vroegsignalering regelmatig doorverwezen van de ene naar de andere instantie voordat er daadwerkelijk onderzoek wordt gedaan. Dat kost tijd die een jong kind in ontwikkeling niet heeft.

“Hoe eerder autisme wordt herkend, hoe eerder het kind en de ouders de juiste hulp krijgen. Toch krijgen veel kinderen pas op de leeftijd van 4 of 5 jaar de diagnose.”

Waarom het gemist wordt

Het zit niet in de patiënt, maar in het kijken

Signalen lijken op gewoon gedrag

Bij jonge kinderen worden vroege signalen soms afgedaan als een fase, zeker als het kind op andere momenten vrolijk overkomt.

Versnipperde route naar diagnose

Consultatiebureau, huisarts, school en jeugdarts werken niet altijd naadloos samen, waardoor ouders zelf de coördinatie moeten doen.

Structureel lange wachttijden

Autisme staat al jaren in de top van ggz-diagnoses met de langste wachttijd tot diagnostiek en behandeling.

Wat de cijfers niet vertellen

Wat wel en niet meetelt

Wel geteld

Wat zichtbaar is

  • Kinderen die uiteindelijk een diagnose krijgen
  • Behandelresultaten van vroege interventieprogramma's
  • Landelijke gemiddelde wachttijdcijfers
Niet geteld

Wat onzichtbaar blijft

  • Hoeveel maanden of jaren er tussen de eerste zorgen en de diagnose zaten
  • Gezinnen die vastliepen tussen instanties zonder dat iemand de regie pakte
  • De ontwikkelingskansen die verloren gingen in de wachttijd
Bronnen

Waar deze cijfers vandaan komen

Signalen rond 18 maanden, diagnose vaak pas op 4 of 5 jaar
Autisme Jonge Kind, over het belang van vroege herkenning. Zie autismejongekind.nl.
Diagnose mogelijk vanaf 24 maanden
NVA, over diagnose bij jonge kinderen. Zie autisme.nl.
20 weken gemiddelde wachttijd, langste van bijna elke diagnose
Kenniscentrum Phrenos / NIPA, adviesrapport wachttijden autisme. Zie kenniscentrumphrenos.nl.
Regionale wachttijden tot een jaar
Autisme Digitaal, ervaringen van wachtenden in de ggz. Zie autismedigitaal.nl.
Puberteit als kwetsbare fase
Autismespecialisme.nl, over hoe autisme per leeftijdsfase wordt vastgesteld. Zie autismespecialisme.nl.

🏎 Direct hulp nodig?

Bij direct gevaar voor jezelf of iemand anders: bel 112. Zit je in de put of denk je aan zelfdoding? Je kunt dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113. Zorgfuik is geen crisisdienst en kan acute hulpvragen niet oplossen, maar we vinden het belangrijk dat je weet waar je wel terechtkunt.