Noteer per dag
- wanneer de hoofdpijn begon en hoe lang die duurde;
- plaats, gevoel en ernst;
- misselijkheid, licht, geluid, oog- of neusklachten;
- menstruatie, slaap of andere opvallende omstandigheden;
- welke medicatie je gebruikte en op hoeveel dagen.
Klachten & aandoeningen
Hoofdpijn en aangezichtspijn
Niet iedere hoofdpijn is hetzelfde. De plek, duur, bijkomende klachten en het patroon vertellen samen meer dan alleen de pijnscore.
Deze pagina helpt vergelijken, niet diagnosticeren. Nieuwe, plotselinge of duidelijk veranderde hoofdpijn verdient medische beoordeling.
De hoofdpijnfamilie
Welke route past het best bij je vraag?
Mensen kunnen meer dan één soort hoofdpijn hebben. Een hoofdpijndagboek en een gesprek met een arts kunnen helpen om patronen uit elkaar te halen.
MigraineVaak aanvallen, soms misselijkheid, licht- en geluidsgevoeligheid of aura.
SpanningshoofdpijnMeestal drukkend of knellend en vaak aan beide kanten.
ClusterhoofdpijnExtreem heftige, eenzijdige aanvallen rond het oog, vaak met onrust.
MedicatieovergebruikSteeds vaker hoofdpijn bij frequent gebruik van aanvalsmedicatie.
AangezichtspijnKorte pijnscheuten of andere pijn in gezicht, kaak of zenuwgebied.
Geen zelftest, wel richting
De belangrijkste verschillen naast elkaar
Een diagnose wordt niet op één kenmerk gesteld. Onderstaande patronen zijn vereenvoudigd en kunnen bij één persoon overlappen.
| Patroon | Plaats en gevoel | Duur | Wat kan erbij horen? |
|---|---|---|---|
| Spanningshoofdpijn | Vaak tweezijdig, drukkend of knellend | 30 minuten tot dagen | Meestal geen misselijkheid; bewegen maakt het niet duidelijk erger |
| Migraine | Vaak eenzijdig en kloppend, maar niet altijd | Uren tot enkele dagen | Misselijkheid, licht- of geluidsgevoeligheid, soms aura; bewegen kan verergeren |
| Clusterhoofdpijn | Eenzijdig rond oog of slaap, zeer hevig | 15 minuten tot 3 uur, herhaald in clusters | Rood of tranend oog, neusklachten, hangend ooglid en sterke bewegingsdrang |
| Medicatieovergebruik | Kenmerken kunnen vervagen; vaak veel hoofdpijndagen | Minstens 15 dagen per maand | Een bestaande migraine of spanningshoofdpijn wordt frequenter en medicatie helpt minder |
| Trigeminusneuralgie | Meestal eenzijdige, elektrische pijnscheuten in het gezicht | Een fractie van een seconde tot ongeveer 2 minuten | Kan worden uitgelokt door aanraken, praten, kauwen, tandenpoetsen of kou |
Aangezichtspijn is geen verzamelnaam voor “hoofdpijn in je gezicht”
Kaakproblemen, tandheelkundige oorzaken, zenuwpijn, clusterhoofdpijn en andere aandoeningen kunnen allemaal pijn in of rond het gezicht geven. De beoordeling en behandeling verschillen.
Patronen zichtbaar maken
Een hoofdpijndagboek kan meer zeggen dan je geheugen
Zoek geen perfecte trigger
Een dagboek is vooral bedoeld om frequentie, patronen, medicatiegebruik en effect van behandeling te bespreken. Het bewijst niet dat één maaltijd, stressmoment of weersverandering de oorzaak is.
Een belangrijke zijroute
Tel medicatiedagen, niet alleen pillen
Bij medicatieovergebruik gaat het vooral om het aantal dagen waarop aanvalsmedicatie wordt gebruikt. Voor paracetamol en NSAID’s geldt een andere grens dan voor triptanen, opioïden of combinaties.
Paracetamol of NSAID’s
Gebruik op 15 of meer dagen per maand gedurende meer dan 3 maanden kan bij iemand met een hoofdpijnaandoening passen bij medicatieovergebruik.
Triptanen, opioïden of combinaties
Hiervoor geldt 10 of meer gebruiksdagen per maand gedurende meer dan 3 maanden als grens in de classificatie.
Maak een stopplan met je arts
Zeker bij opioïden zoals tramadol, oxycodon, fentanyl of morfine moet stoppen niet op eigen houtje. Bespreek begeleiding en de onderliggende hoofdpijn.
Veiligheid
Wanneer moet hoofdpijn snel beoordeeld worden?
Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost bij een nieuwe, zeer heftige hoofdpijn
Ook spoedbeoordeling is belangrijk bij hoofdpijn met uitvalsverschijnselen, sufheid, nekstijfheid of koorts, na ernstig hoofdletsel, tijdens zwangerschap of kort na de bevalling, of wanneer iemand ernstig ziek oogt. Bel 112 bij levensgevaar.
Maak een afspraak
Bij vaak terugkerende, toenemende of veranderde hoofdpijn, bij veel medicatiegebruik, nieuwe hoofdpijn op latere leeftijd of wanneer je werk, school, slaap of dagelijks leven vastloopt.
Laat een bestaand etiket niet alles verklaren
Ook iemand met migraine of spanningshoofdpijn kan een nieuw, afwijkend patroon krijgen. “Dat hoort bij je hoofdpijn” is geen reden om duidelijke verandering te negeren.
Meer regie
Vragen voor je afspraak
- Welke hoofdpijnvorm past het best en welke kenmerken ondersteunen dat?
- Kan ik meerdere hoofdpijnvormen tegelijk hebben?
- Hoeveel medicatiedagen per maand zijn in mijn situatie verantwoord?
- Is een diagnostisch of behandel-dagboek zinvol?
- Welke verandering is een reden om opnieuw contact op te nemen?
- Wanneer is verwijzing naar een neuroloog of hoofdpijncentrum passend?
- Wat is het doel van de behandeling: minder aanvallen, minder dagen of beter functioneren?
- Wie houdt overzicht als meerdere behandelingen of specialisten betrokken zijn?
Ervaringen gezocht
Waar liep jouw hoofdpijnroute vast?
Werd je hoofdpijn te snel aan stress toegeschreven, duurde herkenning lang of raakte behandeling versnipperd? Deel je ervaring via het algemene Zorgfuik-formulier.
Deel je ervaringBronnen
Betrouwbare uitleg en hulp
- NHG-Standaard Hoofdpijn - actuele Nederlandse eerstelijnsrichtlijn over diagnostiek, alarmsymptomen, spanningshoofdpijn, migraine, medicatieovergebruik en clusterhoofdpijn.
- Richtlijn Hoofdpijn - Nederlandse specialistische richtlijn over clusterhoofdpijn, migraine, spanningshoofdpijn en medicatieovergebruikshoofdpijn.
- Thuisarts: hoofdpijn - door artsen gecontroleerde uitleg over verschillende hoofdpijnvormen, een hoofdpijndagboek en wanneer contact nodig is.
- ICHD-3 hoofdpijnclassificatie - internationale classificatie en diagnostische criteria van de International Headache Society.
- Hoofdpijnnet - patiënteninformatie en ondersteuning bij migraine en andere hoofdpijnaandoeningen.