Tussen zorgwetten

De gemeente wijst naar de zorgverzekeraar. De verzekeraar wijst terug.

Beide partijen hebben een antwoord, maar jij hebt nog steeds geen hulp. Dit kun je vastleggen, navragen en gericht voorleggen.

Je hebt zorg of ondersteuning nodig. De gemeente zegt dat het onder de zorgverzekering valt. De zorgverzekeraar zegt dat je bij de gemeente moet zijn.

Dit kan gebeuren doordat hulp thuis over verschillende wetten is verdeeld. De naam van de hulp zegt niet altijd genoeg. Persoonlijke verzorging, begeleiding of een hulpmiddel kan afhankelijk van de situatie onder een andere regeling vallen. Op de grens tussen die regelingen ontstaan de lastigste vragen.

Deze pagina helpt je om het verschil te begrijpen en om van losse telefoongesprekken een controleerbaar dossier te maken. Het is algemene informatie over de Nederlandse zorg en geen individueel juridisch advies.

De basis

Waarom dit gebeurt: drie wetten, drie routes

De volgende uitleg helpt bij het oriënteren. Randgevallen blijven bestaan. Regelhulp geeft een officieel overzicht van de verschillen tussen Wmo, Zvw en Wlz.

Wmo: ondersteuning thuis

De gemeente regelt maatschappelijke ondersteuning om zelfstandig te wonen en mee te doen. Denk aan begeleiding, hulp bij het huishouden, sociaal vervoer of een woningaanpassing. Wat passend is, hangt af van je persoonlijke situatie en het onderzoek van de gemeente.

Zvw: medische zorg en wijkverpleging

De zorgverzekering betaalt verzekerde medische zorg. Verpleging en verzorging thuis met een medische noodzaak kan onder wijkverpleging vallen. Een wijkverpleegkundige beoordeelt welke wijkverpleging nodig is; de zorgverzekeraar betaalt die verzekerde zorg.

Wlz: blijvend intensieve zorg

De Wet langdurige zorg is bedoeld voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig hebben. Het CIZ beoordeelt het recht op Wlz-zorg. Na een indicatie helpt het regionale zorgkantoor de zorg organiseren.

Dezelfde persoon kan hulp uit meer dan één wet krijgen. Ook met een Wlz-indicatie kunnen bijvoorbeeld sociaal vervoer, een woningaanpassing of een medische behandeling nog buiten de Wlz vallen.
Oriëntatie

Waar lijkt jouw vraag het meest op?

Zelfstandig wonen en meedoen

Gaat het vooral om huishouden, begeleiding, daginvulling, sociaal vervoer of aanpassing van de woning? Dan begint de route vaak bij de gemeente. Vraag om onderzoek naar je hulpvraag en, als je een aanvraag doet, om het uiteindelijke besluit op papier.

Verpleging of verzorging met een medische noodzaak

Gaat het om zorg thuis zoals een verpleegkundige die pleegt te bieden? Dan kan wijkverpleging vanuit de zorgverzekering passend zijn. De beoordeling loopt via een wijkverpleegkundige, niet via een algemeen servicemedewerker van de verzekeraar.

Altijd zorg of toezicht in de buurt

Is er blijvend dag en nacht zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig omdat er anders ernstig nadeel kan ontstaan? Dan kan een Wlz-aanvraag bij het CIZ aan de orde zijn. Een cliëntondersteuner kan helpen de route te verkennen.

Je situatie past niet netjes in één vak

Dan is het belangrijk om niet zelf een definitief juridisch etiket te hoeven kiezen. Beschrijf welke hulp nodig is, waarom die nodig is en wat er gebeurt als de hulp ontbreekt. Vraag de betrokken organisaties vervolgens hun beoordeling en verwijzing schriftelijk te onderbouwen.

Aanpak

Wat je vandaag kunt doen

Werk van een mondelinge doorverwijzing toe naar concrete antwoorden, namen en vervolgstappen.

1

Beschrijf de hulp die ontbreekt

Schrijf niet alleen op welke voorziening je wilt. Noteer wat je zelf niet kunt, welke ondersteuning nodig is, hoe vaak het probleem speelt en wat het gevolg is als niemand helpt. Dat maakt duidelijker welke inhoudelijke vraag beoordeeld moet worden.

2

Vraag beide partijen om een schriftelijk antwoord

Vraag welke hulpvraag is beoordeeld, wat de uitkomst is en waarom de organisatie zichzelf niet verantwoordelijk vindt. Heb je bij de gemeente een Wmo-aanvraag gedaan, vraag dan om het formele besluit. Vraag de verzekeraar om de reactie en motivering schriftelijk te bevestigen.

3

Vraag waar je volgens hen wel moet zijn

Neem geen genoegen met alleen “niet bij ons”. Vraag de naam van de verantwoordelijke organisatie, de route die je daar moet volgen en welke informatie moet worden meegestuurd. Vraag ook of jouw aanvraag of informatie kan worden doorgeleid.

4

Vraag gratis cliëntondersteuning

Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan je hulpvraag ordenen, meegaan naar gesprekken en helpen om de verschillende antwoorden naast elkaar te leggen. Lees hoe je onafhankelijke cliëntondersteuning vindt en aanvraagt.

5

Leg de vraag voor aan Het Juiste Loket

Het Juiste Loket is juist bedoeld voor vragen over de grens tussen de Jeugdwet, Wmo, Zvw en Wlz. Het loket geeft informatie en onafhankelijk advies en kan helpen bepalen welke instanties bij je situatie betrokken zijn.

6

Kies daarna de juiste vervolgroute

Ben je het oneens met een besluit, volg dan de bezwaar- of geschilroute die bij dat besluit hoort. Gaat het om niet reageren of slechte behandeling, gebruik dan de klachtenprocedure. Bij een verzekeringsgeschil moet je doorgaans eerst bij de verzekeraar zelf klagen voordat SKGZ kan helpen.

7

Houd één tijdlijn bij

Noteer per contact de datum, organisatie, naam, wat is gevraagd, wat is geantwoord en welke termijn is genoemd. Bewaar brieven, e-mails en dossiernummers bij elkaar. Zo wordt zichtbaar waar de twee antwoorden elkaar tegenspreken.

Op papier

Deze vijf vragen kun je letterlijk stellen

Welke concrete hulpvraag heeft u beoordeeld?
Waarom valt deze hulp volgens u niet onder uw verantwoordelijkheid?
Onder welke regeling of organisatie valt de hulp volgens u wel?
Welke aanvraag of beoordeling moet ik daar vragen?
Wanneer ontvang ik uw antwoord en motivering schriftelijk?
Termijnen

Wat je over beslistermijnen moet weten

Bij de gemeente

Een melding, onderzoek, aanvraag en formeel besluit zijn niet hetzelfde. Vraag daarom in welke fase je verzoek zit en wanneer je een beschikking ontvangt. In de beschikking staat hoe en binnen welke termijn je bezwaar kunt maken.

Bij de zorgverzekeraar

Vraag wanneer je een inhoudelijke reactie krijgt en welke interne klachtprocedure geldt. Ben je daarna nog ontevreden, dan kan SKGZ uitleggen of bemiddeling of een geschilprocedure mogelijk is. Controleer actuele termijnen altijd bij de organisatie zelf.

Van ervaring naar patroon

Word jij de verbinding tussen twee systemen?

Als jij steeds opnieuw moet uitleggen waarom de andere organisatie je heeft teruggestuurd, is dat meer dan een losse administratieve fout. Zorgfuik verzamelt deze ervaringen. Stichting Zorgfuik gebruikt terugkerende patronen als basis voor verder onderzoek.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of mijn hulp onder de Wmo, Zvw of Wlz valt?
Kijk eerst naar het soort hulp. Ondersteuning om zelfstandig te wonen en mee te doen valt vaak onder de Wmo. Wijkverpleging met een medische noodzaak valt onder de zorgverzekering. Blijvend 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht kan onder de Wlz vallen. Bij grensgevallen kan Het Juiste Loket meedenken.
Kunnen de gemeente en zorgverzekeraar tegelijk verantwoordelijk zijn?
Ja. Eén persoon kan ondersteuning vanuit verschillende wetten krijgen. De gemeente kan bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor een woningaanpassing of sociaal vervoer, terwijl de zorgverzekeraar een medische behandeling of wijkverpleging betaalt. Ook bij een Wlz-indicatie kunnen sommige voorzieningen nog bij de gemeente of zorgverzekeraar blijven. De precieze verdeling hangt af van de situatie.
Wat vraag ik op papier als beide partijen mij doorsturen?
Vraag iedere partij schriftelijk welke vraag zij heeft beoordeeld, wat de uitkomst is, waarom zij zichzelf niet verantwoordelijk vindt en bij welke organisatie je volgens haar wel moet zijn. Vraag bij een Wmo-aanvraag om het formele besluit. Bij een reactie van de zorgverzekeraar vraag je om de motivering en de passende klacht- of geschilroute.
Wat doet Het Juiste Loket als ik tussen zorgwetten val?
Het Juiste Loket geeft gratis informatie en onafhankelijk advies over de Jeugdwet, Wmo, Zvw en Wlz. Een medewerker kijkt mee welke organisaties betrokken zijn en helpt je op weg naar het passende loket. Het Juiste Loket neemt zelf geen besluit over je aanvraag en kan niet garanderen dat een organisatie de gevraagde zorg toekent.
Kan een onafhankelijke cliëntondersteuner hierbij helpen?
Ja. Een cliëntondersteuner kan helpen om je hulpvraag op een rij te zetten, gesprekken voor te bereiden en mee te gaan naar een afspraak. Ondersteuning via de gemeente is gratis. Heb je al een Wlz-indicatie, dan loopt cliëntondersteuning voor het regelen van Wlz-zorg via het zorgkantoor of een onafhankelijke organisatie in die regio.
Waar kan ik terecht met een klacht over de gemeente of zorgverzekeraar?
Dat hangt af van het probleem. Ben je het oneens met een formeel besluit, kijk dan naar de bezwaar- of geschilroute in de brief. Gaat het om de manier waarop je bent behandeld, gebruik dan eerst de klachtenprocedure van de organisatie. Voor een zorgverzekeraar kan daarna SKGZ passend zijn; bij de gemeente kan een ombudsvoorziening helpen.
Bronnen

Officiële uitleg en hulp