PDS · de cijfers

1 op de 10. En twee derde zwijgt erover.

PDS is een van de meest voorkomende darmaandoeningen ter wereld. Toch blijft het grotendeels onder de radar, niet omdat het zeldzaam is, maar omdat mensen er niet snel over beginnen.

Hoe vaak het voorkomt

Groter dan je denkt

5 tot 15%

van de Nederlandse bevolking heeft PDS, afhankelijk van de gebruikte diagnostische criteria.

33 tot 50%

van de mensen met klachten die bij PDS passen, zoekt er ooit hulp voor bij een arts.

90%

van de mensen met PDS wordt volledig door de huisarts behandeld, zonder verwijzing naar een specialist.

Dat laatste getal is geen probleem op zich: voor de meeste mensen met PDS is de huisarts de juiste plek. Het probleem is dat driekwart van de mensen met klachten die aanpak nooit bereikt, omdat schaamte hen weghoudt bij de eerste stap.
Wat opvalt

Vrouwen vaker dan mannen

Internationaal onderzoek volgens de Rome IV-criteria laat een prevalentie zien van 5,2% bij vrouwen tegenover 2,9% bij mannen. In de leeftijdsgroep 18 tot 39 jaar ligt de prevalentie in Nederland het hoogst, en neemt daarna geleidelijk af.

“Buikpijn en stoelgangproblemen zijn niet het soort klachten waarmee je makkelijk een gesprek opent, ook niet met je huisarts.”

Waarom het gemist wordt

Het zit niet in de patiënt, maar in het kijken

Schaamte

Buikpijn, winderigheid en veranderde stoelgang zijn onderwerpen waar mensen niet snel spontaan over beginnen.

Diagnose per uitsluiting

Er bestaat geen test die PDS aantoont. Eerst worden andere aandoeningen uitgesloten, wat tijd kost.

Wisselend beeld

Klachten variëren per persoon en per dag, waardoor het patroon lastig te vangen is in één huisartsbezoek.

Wat de cijfers niet vertellen

Wat wel en niet meetelt

Wel geteld

Wat zichtbaar is

  • Mensen die uiteindelijk bij de huisarts terechtkomen
  • Verkoop van vezelpreparaten en laxeermiddelen
  • Onderzoek naar het FODMAP-dieet en de effectiviteit ervan
Niet geteld

Wat onzichtbaar blijft

  • De twee derde die nooit hulp zoekt
  • Hoeveel sociale momenten er worden afgezegd uit voorzorg
  • De mentale belasting van een onvoorspelbaar lichaam
Bronnen

Waar deze cijfers vandaan komen

5 tot 15% van de bevolking, verschillende criteria
Voedingsinfo NICE over het laag-FODMAP dieet en PDS-prevalentie. Zie nice-info.be, en NTVG leerartikel PDS. Zie ntvg.nl.
Slechts een derde zoekt hulp, 90% blijft bij de huisarts
NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom (PDS), de landelijke richtlijn voor huisartsen. Zie richtlijnen.nhg.org.
FODMAP-dieet effectief bij 68 tot 87%
NTVG-artikel over het FODMAP-beperkt dieet bij PDS. Zie ntvg.nl.
Rome IV-criteria en prevalentie naar geslacht
Richtlijnendatabase, module Diagnostiek PDS. Zie richtlijnendatabase.nl.

🏎 Direct hulp nodig?

Bij direct gevaar voor jezelf of iemand anders: bel 112. Zit je in de put of denk je aan zelfdoding? Je kunt dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113. Zorgfuik is geen crisisdienst en kan acute hulpvragen niet oplossen, maar we vinden het belangrijk dat je weet waar je wel terechtkunt.