PDS · de cijfers

1 op de 10. En twee derde zwijgt erover.

Schattingen van het voorkomen van PDS verschillen door definitie, meetmethode en onderzochte groep. Zorggebruikscijfers vertellen bovendien niet waarom iemand wel of geen hulp zoekt.

Hoe vaak het voorkomt

Groter dan je denkt

5 tot 15%

van de Nederlandse bevolking heeft PDS, afhankelijk van de gebruikte diagnostische criteria.

33 tot 50%

van de mensen met klachten die bij PDS passen, zoekt er ooit hulp voor bij een arts.

90%

van de mensen met PDS wordt volledig door de huisarts behandeld, zonder verwijzing naar een specialist.

De huisarts is voor veel mensen met PDS de passende plek. Deze percentages beschrijven groepen uit onderzoek en zeggen niet welke reden één persoon heeft om wel of geen hulp te zoeken.

Wat opvalt

Vrouwen vaker dan mannen

Internationaal onderzoek volgens de Rome IV-criteria laat een prevalentie zien van 5,2% bij vrouwen tegenover 2,9% bij mannen. In de leeftijdsgroep 18 tot 39 jaar ligt de prevalentie in Nederland het hoogst, en neemt daarna geleidelijk af.

“Buikpijn en stoelgangproblemen zijn niet het soort klachten waarmee je makkelijk een gesprek opent, ook niet met je huisarts.”

Waarom het gemist wordt

Het zit niet in de patiënt, maar in het kijken

Schaamte

Buikpijn, winderigheid en veranderde stoelgang zijn onderwerpen waar mensen niet snel spontaan over beginnen.

Diagnose op basis van klachten en gerichte beoordeling

Er is geen enkele bevestigende test. De huisarts beoordeelt het klachtenpatroon en bepaalt aan de hand van risico's en alarmsignalen of aanvullend onderzoek nodig is.

Wisselend beeld

Klachten variëren per persoon en per dag, waardoor het patroon lastig te vangen is in één huisartsbezoek.

Wat de cijfers niet vertellen

Wat wel en niet meetelt

Wel geteld

Wat zichtbaar is

Mensen die uiteindelijk bij de huisarts terechtkomen
Verkoop van vezelpreparaten en laxeermiddelen
Onderzoek naar het FODMAP-dieet en de effectiviteit ervan

Niet geteld

Wat onzichtbaar blijft

Mensen die geen hulp zoeken en de verschillende redenen daarvoor
Hoeveel sociale momenten er worden afgezegd uit voorzorg
De mentale belasting van een onvoorspelbaar lichaam

Bronnen

Waar deze cijfers vandaan komen

5 tot 15% van de bevolking, verschillende criteria

Voedingsinfo NICE over het laag-FODMAP dieet en PDS-prevalentie. Zie nice-info.be, en NTVG leerartikel PDS. Zie ntvg.nl.

Slechts een derde zoekt hulp, 90% blijft bij de huisarts

NHG-Standaard Prikkelbaredarmsyndroom (PDS), de landelijke richtlijn voor huisartsen. Zie richtlijnen.nhg.org.

Laag-FODMAP-dieet: mogelijk effect, bij voorkeur begeleid

Onderzoek laat mogelijke klachtenvermindering zien, maar percentages verschillen per studie en het effect is niet gegarandeerd. De NHG-Standaard adviseert een zorgvuldige, tijdelijke aanpak met herintroductie, bij voorkeur onder begeleiding.

Rome IV-criteria en prevalentie naar geslacht

Richtlijnendatabase, module Diagnostiek PDS. Zie richtlijnendatabase.nl.

🏎 Direct hulp nodig?

Bij direct gevaar voor jezelf of iemand anders: bel 112. Zit je in de put of denk je aan zelfdoding? Je kunt dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113. Zorgfuik is geen crisisdienst en kan acute hulpvragen niet oplossen, maar we vinden het belangrijk dat je weet waar je wel terechtkunt.

Bel 112 Bel 113 Acute hulp