29,7 procent. Dat is alles.
Onderzoek brengt zowel het voorkomen van PTSS als ontvangen behandeling in kaart. Percentages hangen af van definities, meetjaar, steekproef en de vraag wat als richtlijnconform geldt.
Groter dan je denkt
1,3%
van de Nederlandse bevolking had ooit een diagnose PTSS volgens DSM-5-criteria.
1,6%
had ooit een diagnose complexe PTSS volgens ICD-11-criteria, de zwaardere variant na langdurig trauma.
29,7%
van de deelnemers met PTSS in het aangehaalde Nederlandse bevolkingsonderzoek kreeg ooit een behandeling die volgens de studie aan de richtlijn voldeed.
Wie het vaakst gemist wordt
Onderzoek vindt verschillen tussen groepen, maar zulke verbanden voorspellen niet wie als individu PTSS ontwikkelt. De uitkomsten hangen mede af van onderzochte populatie, traumablootstelling en gebruikte criteria.
“Cijfers laten zien wat in een studie is gemeten; ervaringen helpen onderzoeken waar herkenning en toegang in de praktijk stokten.”
Het zit niet in de patiënt, maar in het kijken
Klachten wijzen alle kanten op
PTSS kan zich melden als slaapproblemen, lichamelijke klachten of relatieproblemen, niet alleen als herbelevingen.
Complexe PTSS heeft geen eigen vakje
De DSM-5 en ICD-11 gebruiken verschillende indelingen. Daardoor kunnen professionals andere termen gebruiken voor deels overlappende klachten.
Vermijding werkt twee kanten op
Wie het trauma vermijdt, vermijdt vaak ook het gesprek erover, ook bij de huisarts of behandelaar.
Wat wel en niet meetelt
Wat zichtbaar is
- Mensen die een PTSS-diagnose kregen
- Effectiviteit van EMDR en traumagerichte CGT in onderzoek
- Behandelcapaciteit binnen de gespecialiseerde GGZ
Wat onzichtbaar blijft
- Mensen met klachten die niet zijn onderzocht of die andere behandeling ontvingen
- Hoe classificatieverschillen de gebruikte diagnose- en behandeltermen beïnvloeden
- De jaren tussen het trauma en het moment dat het bespreekbaar werd
Waar deze cijfers vandaan komen
1,3% PTSS (DSM-5), 1,6% complexe PTSS (ICD-11), 29,7% richtlijnconform behandeld
Uitgebreide richtlijn met meer behandelopties
Onvoldoende doorvragen als knelpunt
CPTSS niet apart erkend in DSM-5, wel in ICD-11 sinds 2022
🏎 Direct hulp nodig?
Bij direct gevaar voor jezelf of iemand anders: bel 112. Zit je in de put of denk je aan zelfdoding? Je kunt dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113. Zorgfuik is geen crisisdienst en kan acute hulpvragen niet oplossen, maar we vinden het belangrijk dat je weet waar je wel terechtkunt.
Betrouwbare uitleg en hulp
- Thuisarts: PTSS - uitleg over kenmerken, hulp en behandeling bij een posttraumatische stressstoornis.
- GGZ Standaarden - zorgstandaarden en richtlijnen voor geestelijke gezondheidszorg.
Duurt herkenning of diagnose lang?
Beantwoord een paar vragen. Je krijgt geen diagnose of advies, maar wel aandachtspunten en vragen die je kunt meenemen naar een volgend gesprek.