Zorgfuik.nl
Start hier
Dossier · Medicijnfuik · Antidepressivum

Is citalopram verslavend? Afbouwen en onttrekking

Citalopram wordt niet als verslavend beschouwd zoals opioïden of benzodiazepinen. Wel kunnen bij stoppen onttrekkingsklachten ontstaan; aard en duur verschillen per persoon.

De cijfers

213.000Nederlanders kregen in 2024 citalopram via de openbare apotheek voorgeschreven.Bron: Zorginstituut Nederland (GIPdatabank), 2024
+15,3%stijging in het aantal gebruikers tussen 2020 en 2024.Bron: Zorginstituut Nederland (GIPdatabank)
65% na 1 jaarvan de mensen die in 2011 een antidepressivum kregen, gebruikte dit een jaar later nog. Na vijf jaar was dat nog 38% bij SSRI-gebruikers.Bron: Nivel, cohort 2011, geldt SSRI's als groep, niet citalopram-specifiek

Dit laatste cijfer gaat over antidepressiva in het algemeen, niet specifiek over citalopram, en het cohort dateert uit 2011. Het is het beste beschikbare landelijke cijfer over langdurig gebruik, maar geen recente of middelspecifieke meting.

Geen verslaving, wel een lastige afbouw

Citalopram en andere SSRI's worden niet geclassificeerd als verslavend in dezelfde zin als opioïden of benzodiazepinen. Bij stoppen kunnen wel onttrekkingsverschijnselen optreden. De passende behandelduur hangt af van de klacht, het effect, eerdere episodes en voorkeuren; daarom zijn evaluatiemomenten belangrijk.

1

Een arts start citalopram bij een depressie of angstklacht. Een redelijke en vaak effectieve keuze.

2

Bij goed effect wordt geadviseerd de behandeling minstens 6 tot 12 maanden na herstel voort te zetten.

3

Na de afgesproken periode wordt samen beoordeeld of voortzetten of afbouwen passend is.

4

Bij herhaalrecepten blijven gesprekken over effect, bijwerkingen en behandeldoel belangrijk.

5

Bij (te snel) stoppen kunnen onttrekkingsverschijnselen optreden die aanvoelen als terugval, terwijl het vaak ontwenning is.

Citalopram is niet de zorgfuik. Jarenlang doorslikken zonder dat iemand nog evalueert of het nog nodig is. Dat is de zorgfuik.

Het veiligheidssignaal: dosisgrens vanwege hartritme

Citalopram kent een dosisafhankelijk risico op verlenging van het QT-interval, wat in zeldzame gevallen tot een ernstige hartritmestoornis (torsade de pointes) kan leiden. Dit heeft geleid tot een officiële maximale dosering: 40 mg per dag voor volwassenen en maximaal 20 mg per dag voor ouderen. Bij mensen met een verhoogd risico, bijvoorbeeld door hartfalen, een recent hartinfarct of een verstoorde elektrolytenbalans, wordt extra voorzichtigheid geadviseerd en soms een ECG overwogen voor de start van de behandeling.

Dit is geen acuut, nieuw incident zoals bij oxycodon en nitazenen. Het is een langer bekend maar nog altijd relevant en officieel erkend risico, waar de dosisgrens direct uit voortkomt.

Verdieping in video

Videominiatuur: Citalopram uitleg

🔒 YouTube laadt pas nadat je op de afspeelknop klikt.

Veelgestelde vragen over citalopram

Is citalopram verslavend?
Citalopram wordt niet als verslavend beschouwd in dezelfde zin als opioïden of benzodiazepinen: het veroorzaakt geen euforie of dwangmatig zoekgedrag. Wel kunnen bij stoppen onttrekkingsklachten ontstaan. Bespreek gebruik en afbouw daarom met je huisarts.
Kan ik zomaar stoppen met citalopram?
Stop niet zomaar en zeker niet abrupt. Te snel afbouwen kan onttrekkingsklachten geven die op een terugval lijken. Een arts kan met je bespreken welk afbouwschema bij jouw situatie past.
Hoe lang moet ik citalopram gebruiken?
De behandelduur hangt af van de klacht, het effect en je voorgeschiedenis. Na herstel wordt vaak geëvalueerd of voortzetten nog nodig is. Zorgfuik geeft geen persoonlijk behandeladvies; bespreek dit met je huisarts.
Wat zijn onttrekkingsklachten?
Dat zijn klachten die kunnen ontstaan wanneer je lichaam moet wennen aan een lagere dosis of het stoppen. Ze kunnen worden verward met een terugkeer van de oorspronkelijke klachten. Neem bij twijfel contact op met je voorschrijvend arts.

Herken je dit patroon?

Slik jij al jaren hetzelfde antidepressivum zonder dat er nog een gesprek is geweest over afbouwen? Deel je ervaring. Niet om een dokter aan te wijzen, maar om het patroon zichtbaar te maken.

Deel je ervaringTerug naar Medicijnfuik
Breng je situatie in kaart

Ontbreekt een duidelijk evaluatiemoment rond medicatie?

Beantwoord een paar vragen. Je krijgt geen diagnose of advies, maar wel aandachtspunten en vragen die je kunt meenemen naar een volgend gesprek.

Doe deze checkBekijk alle korte checks

Opent het formulier niet? Open het formulier in een nieuw tabblad.

Verantwoording en bronnen

  • Zorginstituut Nederland (GIPdatabank/Zorgcijfersdatabank), 2024: 213.330 gebruikers citalopram (ATC N06AB04), +15,3% sinds 2020.
  • Nivel: "Antidepressiva bij een op de drie patiënten langdurig voorgeschreven" (cohort 2011, SSRI's als groep): 65% na 1 jaar, 38% na 5 jaar nog in gebruik.
  • Farmacotherapeutisch Kompas / NHG-Standaard Depressie: behandelduur minstens 6-12 maanden na remissie, langer bij recidief, daarna geleidelijk afbouwen.
  • Farmacotherapeutisch Kompas / CBG-SmPC: maximale dosering 40 mg/dag (volwassenen), 20 mg/dag (ouderen); dosisafhankelijke QT-verlenging en risico op torsade de pointes.
Dit dossier is gemaakt op basis van openbare bronnen. Zorgfuik stelt geen diagnoses en geeft geen medisch advies. Stop nooit abrupt met citalopram; dit kan onttrekkingsverschijnselen geven. Ga bij twijfel over je gebruik of bij een wens om af te bouwen altijd in gesprek met je huisarts.