🔒 Video's laden pas van YouTube (nocookie) zodra je op afspelen klikt.
De kern in twee minuten
De cijfers, het bewijs en het patroon in een korte video. Handig om te delen met iemand die "neem maar een paracetamol" net iets te vaak heeft gehoord.
Liever lezen? Alles uit de video staat hieronder uitgeschreven, met bronnen.
De cijfers
Paracetamol is het meest gebruikte middel van Nederland. De omvang is groter dan de meeste mensen denken.
En het gebruik stijgt. Per persoon slikken we steeds meer medicijnen: van 515 naar 557 standaarddagdoseringen per hoofd per jaar in tien jaar tijd (RIVM). Dat is dus niet alleen omdat we met meer mensen zijn.
Werkt het eigenlijk?
Voor veel klachten is paracetamol een prima en veilige eerste keuze. Maar juist bij een aantal veelvoorkomende klachten is het bewijs mager. Bij lage rugpijn werkt paracetamol gemiddeld niet beter dan een neppil, en bij artrose van knie en heup is het effect hooguit minimaal. Dat blijkt uit een meta-analyse van dertien gerandomiseerde onderzoeken in The BMJ (2015), overgenomen door het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
En toch is het vaak de eerste stap. Niet uit onwil, maar omdat het veilig is en goedkoop. Daar is op zichzelf niets mis mee. Het probleem begint pas als er na die eerste stap niets meer volgt.
De druk op de huisarts
Dit dossier gaat nadrukkelijk niet over luie dokters. Het gaat over een systeem onder druk. In 2024 meldde 78 procent van de huisartsenpraktijken een hoge werkdruk en moest 60 procent tijdelijk de deur sluiten voor nieuwe patienten (Nivel, 2024). Het standaardconsult van tien minuten stamt uit een andere tijd; internationaal onderzoek laat zien dat een gemiddeld consult in werkelijkheid meer taken en meer tijd vraagt.
Tegelijk voelt van de mensen die klagen over de huisartsenzorg 40 procent zich niet serieus genomen. Let op: dat cijfer gaat alleen over mensen die al een klacht hadden, niet over alle patienten. Maar het raakt precies aan het gevoel dat veel mensen herkennen: je belt met een klacht, en je hangt op met "neem een paracetamol, bel volgende week maar terug".
Het cijfer dat ontbreekt
Hoe vaak mensen daarna niet meer terugbellen en zelf maar afwachten tot het overgaat? Dat weet niemand. Het wordt nergens geregistreerd. We tellen miljarden pillen, maar niet wie er bij de voordeur wordt weggestuurd.
Dat is geen slordigheid van een individuele praktijk. Het is een blinde vlek van het hele systeem. En precies in die blinde vlek ontstaan zorgfuiken: klachten die jaren later terugkomen als iets dat allang onderzocht had kunnen zijn.
Herken je dit patroon?
Werd jouw klacht afgedaan met een pijnstiller en een "kijk het even aan", zonder vervolgafspraak of plan? Deel je ervaring. Niet om een dokter aan te wijzen, maar om het patroon zichtbaar te maken.
Verantwoording en bronnen
Schattingen staan in dit dossier expliciet als schatting benoemd, met de reden waarom een hard cijfer ontbreekt. Wij vinden een eerlijk "dat weet niemand" sterker dan een verzonnen percentage.
- RIVM / IQVIA (2022): ruim 1,1 miljoen kilo paracetamol per jaar verkocht en verstrekt; circa 73% via vrije verkoop.
- Nivel (2023): 95% van de Nederlanders gebruikt minstens 1 keer per jaar paracetamol.
- Machado e.a., The BMJ (2015), overgenomen door NTVG: meta-analyse van 13 RCT's over paracetamol bij lage rugpijn en artrose.
- Nivel (2024): 78% van de praktijken meldt hoge werkdruk; 60% hanteerde tijdelijk een patientenstop.
- RIVM-briefrapport 2023-0117: stijging medicijngebruik van 515 naar 557 DDD per hoofd per jaar.